SAFSATALAR ANSİKLOPEDİSİ

Akıl Yürütme(me) Kılavuzu

story-facepalm-statue-sky.jpg

“Herkes Neden Bu Kadar Akılsız Allahım”

Akıl yürütme hataları hakkında yazdığım kitabım bitti, ve daha önemlisi, sonunda iflas etmeyen bir yayıncı buldu, sözleşme yapıldı. Hedef tarih Şubat 2019.

E-kitap haklarını sakladım (hayatta bulamazsınız), dolayısıyla erişemeyenlere buradan satacağım. “Satacağım” diyorum çünkü benim gönlümden geçen bağış bazlı sunma fikri, gördüğüm tüm yayıncı sözleşmelerine aykırıydı. Piyasa şartlarına göre makul bir fiyattan satmak zorundayım. Olabilecek en makulu neyse o olacak.

Ne Hakkında? 

"Eleştirel düşünme, inanç, tartışma, psikoloji, propaganda, manipülasyon, aşk, şevhet, intikam, kısacası reytingler için gerekli her şeyi içeren bir dizi bu. İlk bölümün konusu akıl yürütme hataları (logical fallacies). Bilerek "mantık hataları" demiyorum, çünkü safi mantık bu konunun ufak bir kısmı, asıl cümbüş onun ötesinde.”

Neden Önemli?

“Genelde bu soruya, toplumsal faydalara işaret eden idealist cevaplar verilir: Daha sağlıklı bir tartışma kültürü, daha bilinçli bir seçmen kitlesi, daha objektif bir medya, daha az jöleli danışman…

Oysa benim memleketi kurtarmaya niyetim yok. Memleketin de kurtulmaya niyeti yok zaten. Ekmekten başka beklentisi olmayanların, güçten başka gayesi olmayanlar tarafından yönetildiği yerlerde, iyi akıl yürütebilmek işe yaramaz bir süpergüç gibi kalıyor.

Esas mesele aklımızı kullanarak, onun zaaflarını keşfetmek. Yani Delfi'deki Apollon tapınağının girişinde 2500 senedir kazılı olan öğüdü yerine getirmek: Kendini Tanı!"

Kim Okumalı?

"Kapitalist yanımın bu soruya cevabı: herkes ve yedi sülaleleri. İdealist yanımın cevabı ise öğretmenler ve liseli ergenler. İyi düşünmek, zekaya kıyasla daha önemli ve daha kolay öğrenilebilir bir yetenek."

Ne Zaman ve Nerede İşimize Yarayacak?
 

"Eskiden ortalama bir mağara adamı, hayatı boyunca kaç farklı kişiyle tartışıyordu? Ailesi ve kahvedekiler dışında belki hiç kimseyle. Mezun olduktan sonra kaç sayfa yazı yazıyordu? Bir iki mektup ve bayram tebriği dışında muhtemelen hiç.

Sosyal medya ise bize iki yönlü bir platform ve yaklaşık iki yüzer tane fahri doktora verdi. Bu kadar bağlantılı bir Dünya'da, sürekli kendimizi ve hatalarımızı sorgulamak imkansız. Fakat en azından, önemli konularda, iyi niyetli insanlarla verimli tartışabilmemiz, verimsiz olacağı belli diyalogları da uzaktan tanıyıp yolumuzu değiştirebilmemiz bir zorunluluk."

Nasıl Kullanılmalı?

"Amacımız hataları ezberleyip, yeri geldiğinde "demin ad hominem yaptın ve şimdi sevgilim gelip seni dövecek" demek değil. Hastaneye gittiğinizde doktorun tek işinin, semptomlarınızın Latince isimlerini söyleyip, sizi eve geri yollamak olduğunu düşünsenize. Asıl mesele o semptomları yorumlamakta.

Bir akıl yürütme hatasının kök nedeni nedir? Niye bu kadar yaygın? "Hata" olmaktan çıkıp makul olduğu durumlar var mı? Wikipedia tanımlarında bulamayacağınız şeyler bunlar. O yüzden, kuru kuruya bir derleme yapmak yerine, temel kavramları birbiri üstüne inşa eden ufak hikayeler yazmak çok daha eğlenceli oldu." 

***
 

Eylemlerimiz sürecek. Bu kitap, bir serinin ilk kısmı sadece. İkincisini Ekim 2019’a planlıyorum. Duyurulardan haberdar olmak ve e-kitapbook haline herkesten önce ulaşmak için email listesine yazılın.

facepalm.jpg

"p'ler q'lar, or'lar morlar, neither nor'lar,
kimin umrunda arkadaş bunlar.
if'le iff olunmaz, tümdengelen tümevaramaz
mantık bu hayattaki her şeyi açıklamaz.”

- New York Times