SAFSATA ANSİKLOPEDİSİ

Birkaç ay önce akıl yürütme hataları hakkında bir ansiklopedi yazdım. Sonra beğenmedim, tekrar yazmaya başladım. Kuru kuruya bir derleme yapmak yerine temel kavramları birbiri üstüne inşa eden ufak hikayeler yazmak daha eğlenceli oldu. "2017 başında çıkar" demiştim. Kitap bitti fakat yayıncı da bitti, kepenkleri indirip gitti. Yeni bir yayıncı arıyorum, bulamazsam e-book halini buraya koyacağım, fiyatını kendiniz belirleyerek indirirsiniz.
 

Ne Hakkında?
 

"Eleştirel düşünme, inanç, tartışma mantığı, psikoloji, propaganda, manipülasyon, aşk, şevhet, intikam, kısacası reytingler için gerekli her şeyi içeren bir dizinin başındayız. İlk bölümün konusu akıl yürütme hataları (logical fallacies). Bilerek "mantık hataları" demiyorum, çünkü safi mantık bu konunun ufak bir kısmı, asıl cümbüş onun ötesinde."
 

Neden Önemli?
 

"Genelde bu soruya, toplumsal faydalara işaret eden idealist cevaplar verilir: Daha sağlıklı bir tartışma kültürü, daha bilinçli bir seçmen kitlesi, daha objektif bir medya, daha az Yiğit Bulut, vs... Oysa benim memleketi kurtarmaya niyetim yok. Memleketin de kurtulmaya niyeti yok zaten. Ekmekten başka beklentisi olmayanların, güçten başka gayesi olmayanlar tarafından yönetildiği yerlerde, iyi akıl yürütebilmek işe yaramaz bir süpergüç gibi kalıyor.

Esas mesele trajik bir zafer: Aklımızı kullanarak, aklımızın zaaflarını keşfetmek. Yani esas mesele, Delfi'deki Apollon tapınağının girişinde, 2500 senedir kazılı olan öğüdü yerine getirmek: Kendini Tanı!"

 

Kim Hedef Kitlesi?
 

"Kapitalist yanımın bu soruya cevabı: herkes ve yedi sülaleleri. Vizyon sahibi yanımın cevabı: hamamböcekleri (bir sonraki Dünya Savaşı'ndan çoğumuz sağ çıkamayız, gelecekte piyasanın %100'ü burada). İdealist yanımın cevabı ise öğretmenler ve liseli ergenler. İyi düşünmek, zekaya kıyasla daha önemli ve daha kolay öğrenilebilir bir yetenek." 
 

Ne Zaman ve Nerede İşimize Yarayacak?
 

"Eskiden ortalama bir mağara adamı (homo analogus), hayatı boyunca kaç farklı kişiyle tartışıyordu? Ailesi ve kahvedeki klon ordusu dışında belki hiç kimseyle. Mezun olduktan sonra kaç sayfa yazı yazıyordu? Bir iki mektup ve bayram tebriği dışında muhtemelen hiç. Ananem hayatının son 50 senesinde 50 satır bile yazmamış olabilir.
 
Internet ise bize iki yönlü bir platform ve yaklaşık iki yüzer tane fahri doktora verdi. Bu kadar bağlantılı bir Dünya'da, iyi niyetli insanlarla verimli tartışabilmemiz, verimsiz olacağı belli diyalogları da uzaktan tanıyıp yolumuzu değiştirebilmemiz bir zorunluluk"
 

Nasıl Anlatacak Derdini?


"Amacımız hataları ezberleyip, yeri geldiğinde "demin ad hominem yaptın ve şimdi sevgilim gelip seni dövecek" demek değil. Hastaneye gittiğinizde doktorun tek işinin, semptomlarınızın Latince isimlerini söyleyip, sizi eve geri yollamak olduğunu düşünsenize. Asıl mesele o semptomları yorumlamakta.

Bir akıl yürütme hatasının kök nedeni nedir? Niye bu kadar yaygın? "Hata" olmaktan çıkıp makul olduğu durumlar var mı? Wikipedia tanımlarında bulamayacağınız şeyler bunlar. O yüzden referans olarak kullanılacak bir derlemenin ötesine geçmek ve kavramları sırayla birbirinin üstüne inşa eden bir akış yaratmak istedim. Bu çerçevede, işe biçimsel mantığın (formal logic) en basit hatalarıyla başlayıp, yavaş yavaş gerilimi arttırarak, her gün karşılaştığımız akıl yürütme örneklerine (informal logic) geçeceğiz"
 

***
 

Eylemlerimiz sürecek. Bu kitap, bir serinin ilk kısmı sadece. Duyurulardan haberdar olmak ve e-book haline herkesten önce ulaşmak için email listesine yazılın, fularsız direnişe katılın.

"p'ler q'lar, or'lar morlar, neither nor'lar, 
kimin umrunda arkadaş bunlar.
if'le iff olunmaz, mantık her şeyi açıklamaz, tümdengelen tümevaramaz,
bu bilgiler gerçek hayatta bi halta yaramaz."

 
-Principia Mathematica